کد خبر: ۱۹۸۸۴
تاریخ انتشار: ۲۹ آبان ۱۳۹۵
باغ گياهشناسي ملی ایران یکی از متنوع ترین و غنی ترین مراکز گیاه شناسی جهان است، از این روی باز دید از آن میتواند فوق العاده جالب باشد.
3 Stars

بهترینها:‌ باغ گياهشناسي مكاني است كه در آن مجموعه اي از گياهان بومي و غير بومي در فضاي باز و در گلخانه ها كشت مي شوند و نقش مهمي در زمينه هاي مختلف تحقيقاتي از جمله علوم گياهي و باغباني ، آموزش عمومي و آشنا ساختن مردم به اهميت گياهان و لزوم حفاظت از آنها بر عهده دارند. به علاوه باغ گياهشناسي به عنوان ذخيره ژنتيكي گياهان در معرض خطر انقراض مورداستفاده قرار مي گيرد. در باغهاي گياهشناسي امكانات لازم براي مطالعه و تحقيق درباره تنوع زيستي وحفاظت از آنها فراهم مي ‌باشد. با بهره گيري از روش هاي مختلف علمي، امكان شناخت گونه ‌هاي گياهي كشور فراهم گشته و محدوده پراكنش آنها تعيين مي ‌گردد. تحقيق در زمينه روش هاي تكثير و پرورش گونه ‌هاي با ارزش از نظر حفاظتي و اقتصادي از موضوعات ديگري است كه در باغهاي گياهشناسي به آن پرداخته مي شود و سالانه نمایشگاه های زیادی نیز در این مجموعه برپا میشود.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

آشنایی با مجموعه:

عملیات اجرایی باغ گیاهشناسی ملی ایران در سال ۱۳۴۷ با واگذاری قطعه زمینی از مراتع ملی شده در اراضی چیتگر واقع در کنار اتوبان تهران- کرج آغاز گردیده و مراحل نهائی خود را طی می کند. مساحت باغ حدود ۱۴۵ هکتار می‌باشد. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۲۰ متر بوده و دارای آب و هوای نیمه خشک و میزان بارندگی متوسط سالیانه حدود ۲۴۰ میلیمتر است. حداکثر دمای هوا در ماه های تیر و مرداد به ۴۳-۴۲ درجه سانتیگراد و حداقل دمای هوا در زمستان به پائین تر از ۱۰ درجه سانتیگراد می رسد. طرح جامع باغ به نحوی پیش بینی گردیده است که نشان دهنده الگویی از باغهای ایران باشد. به این منظور یک میدان در مرکز باغ پیش بینی شده که چهار بلوار در چهار جهت آن می‌پیوندد.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

باغ گیاه شناسی ملی ایران شامل ۳۰۰۰ گونه از انواع گیاهان درختچه‌ای، بوته‌ای و درختی است. این موزه زنده از رویشگاه‌های گوناگون ایران نظیر کوهستانی البرز و زاگرس، جنگلی خزری و بیابان ها و همچنین رویشگاه های مهم جهان نظیر اروپا، آمریکا، آسیا (هیمالیا، چین و ژاپن) تشکیل شده است. علاوه بر آن در این باغ قطعات تخصصی نظیر گیاهان دارویی و صنعتی، آربراتوم، گیاهان پیاز دار ایران و باغ میوه ایرانی و همچنین قطعات آموزشی ـ نمایشی شامل باغ های سنگی و صخره‌ای، باغ های نمایشی، آبشار ها و دریاچه‌ها وجود دارد.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

همچنین باغ گیاه شناسی به عنوان ذخیره ژنتیکی گیاهان در معرض خطر انقراض مورد استفاده قرار می گیرد. با بهره گیری از روش های مختلف علمی، امکان شناخت گونه‌های گیاهی کشور فراهم گشته و محدوده پراکنش آنها تعیین می‌گردد. تحقیق در زمینه روش های تکثیر و پرورش گونه‌های با ارزش از نظر حفاظتی و اقتصادی از موضوعات دیگری است که در باغ های گیاهشناسی به آن پرداخته می شود.

علاوه بر اهداف تحقیقاتی و علمی که دارد هدف از احداث باغ گیاه شناسی، ایجاد مجموعه ای از گیاهان بومی و غیر بومی در فضای باز یا در گلخانه ها است. باغ گیاه شناسی نقش مهمی در زمینه تحقیقات علوم گیاهی و باغبانی، آموزش عمومی و آشنا ساختن مردم با اهمیت و تنوع گیاهان و لزوم حفاظت از آنها را بر عهده دارد. قطعات عمده در باغ گیاهشناسی ایران به شرح زیر است :

ـ رویشگاه های مهم کشور نظیر جنگل های خزری ، زاگرس، البرز و بیابان های کشور.

ـ رویشگاه های مهم جهان نظیر اروپا، آمریکا، آسیا (هیمالیا و چین و ژاپن).

ـ قطعات تخصصی نظیر سیستماتیک (رده بندی گیاهی) گیاهان دارویی و

صنعتی، آربراتوم، گیاهان پیاز دار ایران و باغ میوه ایرانی.

ـ قطعات آموزشی ـ نمایشی شامل باغ های سنگی و صخره‌ای، باغ های نمایشی،

آبشار ها و دریاچه‌ها.

ـ گلخانه های مناطق گرمسیری، مناطق معتدل و سردسیر.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

دانش پژوهان اگر به انجام پروژه های تنوع زیستی، بررسی رابطه میان میزان اکسیژن تولید شده توسط گیاهان با میزان نور رسیده به آن، بررسی و مقایسه تاثیر آب شیرین و آب شور دریا بر رشد چمن، بررسی وجود کلروفیل در برگ های زرد شده، جنگل‏ها و خواص آن، آشنایی با ویژگی‏های منحصر به فرد آب، آلودگی هوا و آلودگی آب علاقمندید و یا اگر از طبیعت، محیط زیست و تنوع گیاهی لذت می برید، از باغ موزه گیاه شناسی ایران بازدید نمایید.

نکته جالب توجهی که بازدید از این باغ برای مردم عادی را جذاب می‌کند بازسازی مناطقی چون چین، ژاپن، رشته کوه های البرز، زاگرس و… هم راه با گیاهان اصلی آن است. به همین دلیل در قسمت‌های مختلف باغ که قدم می‌زنید هر گوشه‌اش شما را به جایی و اقلیمی و گونه گیاهی خاصی می‌برد که در دو دسته نباتات خشک و گیاهان زنده طبقه‌بندی شده‌اند.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

مساحت این باغ حدود 145 هکتار می‌باشد. ارتفاع آن از سطح دریا 1320 متر بوده و دارای آب و هوای نیمه خشک و میزان بارندگی متوسط سالیانه حدود 240 میلی‌متر است.

حداکثر دمای هوا در ماه‌های تیر و مرداد به 43-42 درجه سانتیگراد و حداقل دمای هوا در زمستان به پائین‌تر از 10- درجه سانتیگراد می‌رسد.

طرح جامع باغ گیاه‌شناسی ملی ایران به نحوی پیش بینی شده که نشان دهنده الگویی از باغ‌های ایران باشد. به این منظور یک میدان در مرکز باغ پیش بینی شده که 4 بلوار در 4 جهت آن می‌پیوندد.

علاوه بر جمع‌آوری و نگهداری گیاهان ایران که در محیطی شبیه به محیط زیست طبیعی گیاهان کاشته شده و نگهداری می‌شود در این باغ «موزه نباتات خشک ایران» نیز قرار دارد.

باغ گیاه‌شناسی از بیش از 3 هزار گونه از انواع گیاهان از قبیل درخت، درختچه، پیچ، بوته و پیاز و ... تشکیل شده و علاوه بر اهداف تحقیقاتی و علمی که دارد با هدف آموزش برای ارائه خدمات آموزشی - فرهنگی به شهروندان تهرانی سازماندهی شده است.

(باغ هرباریوم) یا گنجینه گیاهان است که در آن،نمونه‌های گیاهی به صورت خشک و با روش خاصی شناسایی، طبقه بندی و نگهداری می‌شوند.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

این مجموعه در حقیقت، موزه نباتات خشک است که با داشتن ۲۴۷ هزار نمونه گیاهی شامل گیاهان استانی و ... یکی از معتبرترین هرباریوم‌های منطقه خاورمیانه و بزرگترین و مجهزترین آنها در کشور است.

بیشتر این گیاهان به وسیله کارکنان قسمت بذر و نهال جمع آوری شده‌اند. آنها به دنبال این گیاهان همه جا را گشته‌اند تا جای هیچ نمونه‌ای در باغ خالی نباشد و چه بسا شب‌هایی را به اجبار در کوه و دشت‌ها به سر برده‌اند.

علاوه براین، تعداد زیادی نمونه گیاهی از سایر کشورهای دنیا از طریق مبادله در اختیار موسسه قرار گرفته و در باغ هرباریوم ملی ایران نگهداری می‌شود.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

قطعه نمایش گیاهان زینتی باغ گیاه شناسی ملی ایران از قدیمی‌ترین قسمت‌های باغ می‌باشد. این قطعه با مساحت۶.۶ هکتار با اهداف زیر احداث شد:

وجود مجموعه‌ای از درختان و درختچه‌های منطقه مدیترانه برای انجام تحقیقات باغبانی و گیاهشناسی

ایجاد زمینه آموزش برای بازدیدکنندگان از باغ به منظور آشنایی با گیاهان زینتی خارجی و انجام آزمایشات سازگاری روی گیاهان و انتخاب و معرفی گیاهان زینتی مناسب برای ایجاد فضای سبز

این منطقه به 3 بخش باغ صخره ای، آبشار و نمایشی تقسیم شده است که در زمینی تپه ماهوری واقع شده و سعی بر آن بوده که چشم اندازی طبیعی را منعکس کند.

آبشار موجود در آن به ارتفاع ۸ متر جلوه خاصی به آن بخشیده و به دریاچه مدیترانه به وسعت ۲۵۰۰ متر مربع ریخته می‌شود که به منظور کاشت و نگهداری گیاهان آبزی طراحی شده است.

سنگ‌های استفاده شده در باغ صخره‌ای از کوه‌های اطراف جمع آوری گردیده و پیاده‌روها از سنگ لاشه طبیعی می‌باشد.

دره آبشار با قطعاتی از سنگ‌های طبیعی در ابعاد مختلف به نحوی بسیار زیبا طراحی شده است و گیاهان موجود در آن شامل انواعی از گیاهان فصلی و درختچه‌های زینتی می‌باشد.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

جشنواره ی گلهای داوودی
عکاس:  
فاطمه ی لواسانی

قطعات عمده در باغ گیاه‌شناسی ایران:

رویشگاه‌های مهم کشور نظیر جنگل‌های خزری ، زاگرس، البرز و بیابان‌های کشور

رویشگاه‌های مهم جهان نظیر اروپا، آمریکا، آسیا (هیمالیا و چین و ژاپن)

قطعات تخصصی نظیر سیستماتیک (رده‌بندی گیاهی) گیاهان دارویی و صنعتی، آربراتوم، گیاهان پیازدار ایران و باغ میوه ایرانی

قطعات آموزشی - نمایشی شامل باغ‌های سنگی و صخره‌ای، باغ‌های نمایشی، آبشار ها و دریاچه‌ها

گلخانه‌های مناطق گرمسیری، مناطق معتدل و سردسیر

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

موقعيت جغرافيايي و مشخصات

باغ گياهشناسي ملي ايران به وسعت 145هكتار در دامنه جنوبي رشته كوه البرز مرکزي در اراضي چيتگر، در شمال غربي تهران (در محدوده شهرداري منطقه- 22 تهران) و در عرض جغرافيايي 35 درجه و41 دقيقة شمالي و طول جغرافيايي 51 درجه و 19دقيقة شرقي در ارتفاع 1320 متري از سطح دريا با شيب اصلي 6/2 درصد (شمال به سمت جنوب) و شيب فرعي 9/1درصد (غرب به سمت شرق) واقع گرديده است. 

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

عکاس:  فاطمه ی لواسانی

عمليات طراحي و احداث اين باغ از سال 1348 توسط کارشناسان ايراني و با همکاري تعدادي از کارشناسان خارجي آغاز شد و تا کنون متجاوز از 25 مجموعه گياهي با تنوعي بيش از 4000 گونه گياهي از رويشگاه هاي اقاليم حياتي داخل کشور و همچنين تعدادي از رويشگاه -هاي شاخص در ساير اقاليم حياتي دنيا را به همراه مجموعه هاي متنوعي از باغهاي موضوعي را درخود جاي داده است.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

آب و هوا

براساس نتايج حاصل از پردازش اطلاعات 56 ساله ايستگاه سينوپتيك مهرآباد تهران (1386- 1330) باغ گياهشناسي ملي ايران در سيستم طبقه ­بندي آمبرژه از آب و هواي خشك و سرد با ميانگين درجة حرارت سالانة 2/17+ درجة سانتيگراد برخوردار مي باشد. حداكثر دماي سالانة آن 43+ درجة سانتيگراد در تيرماه و حداقل آن 15ــ درجه در دي ­ماه است.

براساس منحني آمبروترميک ترسيم شده (شکل- 2)، طول فصل خشک در موقعيت جغرافيايي ياد شده 7 ماه در سال مي باشد که از فروردين آغاز و تا آبان ادامه مي ­يابد. متوسط بارندگي سالانه 5/230 ميليمتر، حداكثر نزول بارش در اسفندماه به­ ميزان 9/39 ميليمتر و حداقل آن در شهريور ماه به ­مقدار 1/1ميليمتر است.

تعداد روزهاي يخبندان 48 روز در طول سال بوده که بيشترين تعداد آن 18 روز در دي ­ماه ثبت شده است. کمترين و بيشترين مقدار رطوبت نسبي نيز مربوط به ماه­ هاي خرداد و دي به­ ترتيب به ­مقدار 25 و 64 درصد مي­ باشد.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

ساختار موجود باغ:

باغ گیاه شناسی دارای بخش های متنوع زیادی است که به اختصار برایتان شرح میدهیم:

در یک دسته بندی بزرگ این محل به سه شاخه اصلی تقسیم میشود

کلکسیونها

واحد بذر و نهال

باغ های اقماری

که هر کدام دارای زیر شاخه های خاص خود هستند

قسمت کلکسیون ها شامل سه بخش مجموعه رویشگاه های داخلی، مجموعه رویشگاه های غیر بومی ومجموعه های بومی میباشد.

واحد بذر و نهال نیز از واحد تبادلات بین الملی بذر، گلخانه ها و نهالستان تشکیل شده.

هرکدام از این سه بخش خود شامل مناطق مختلی از جهان و ایران میشود که فضایی دیدنی و منحصر به فردی را تشکیل داده اند.

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

جشنواره ی گلهای داوودی 
عکاس:  
فاطمه ی لواسانی

یکی از دیدنی ترین بخش ها هم مجموعه باغ های اقماری است که شش باغ به نام های : فدک، نوشهر، مشهد، کاشان، یزد و باغ گیاهان دارویی همدان تشمیل شده است.

گونه‌های موجود

اقلیم خزر (لیلکی، انار وحشی، افرا، سیاه‌ال، انجیلی و به وحشی)

اقلیم البرز (پونه، آویشن، ثعلب، توتیا، نعناع چمنی، گزنه، شیپوری، گلپر، سنبل صحرایی، زنبق، خیارک)

اقلیم زاگرس ( بلوط ایرانی (برودار)، مازودار، ویول، زرشک، سنجد، گلابی وحشی، مو، بید، سپیدار، ارغوان، سیاه تلو، زبان گنجشک و زالزالک)

اقلیم هیمالیا (کاج کاشفی، سندروس و بلوط همیشه سبز)

اقلیم منطقه قفقاز و آسیای میانه (مازو، اوری، افرا و بارانک)

اقلیم آمریکا (دارتالاب و کاج تدا و درختان و درختچه‏ های پهن ‌برگ)

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

جشنواره ی گلهای داوودی 
عکاس:  
فاطمه ی لواسانی

نکات مهم در بازدید از باغ گیاه شناسی

لطفا برای حضور در باغ گیاه ‏شناسی ملی ایران به موارد زیر توجه نمایید:

1- کشیدن سیگار اکیدا ممنوع است.

2- آوردن هرگونه وسایل پیک ‏نیک ممنوع است.

3- باید در مسیرهای مشخص‏ شده توسط راهنماهای باغ حرکت نمایید.

4- از نزدیک شدن به دریاچه ‏ها و تپه ‏ها جدا خودداری کنید.

5- از چیدن گلها و شاخه‏ های درختان خودداری نمایید.

بازدید از قطعات مختلف باغ گیاه شناسی با توضیحاتی تخصصی متناسب با گروه بازدید کننده

مدت بازدید حدود یک ساعت و نيم است

استراحت در طول بازدید و فرصت صرف میان وعده

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

تفرجی علمی، باغ گیاه شناسی////

جشنواره ی گلهای داوودی 
عکاس:  
فاطمه ی لواسانی

گردآوری و تنظیم: بهترینها

گردآورنده : مهرداد راد

behtarynha
behtarynha
نظر کاربران
نام:
ایمیل:
* نظر:
behtarynha
behtarynha
آخرین اخبار
behtarynha
behtarynha
پربازدید ها
behtarynha
behtarynha